Jeanne Calment geldt officieel als de oudste mens die ooit heeft geleefd. Ze overleed in 1997 op de uitzonderlijke leeftijd van 122 jaar en 164 dagen. Haar levensduur blijft tot vandaag tot de verbeelding spreken, niet in het minst omdat haar levensstijl allesbehalve streng of ascetisch was.
Ze werd geboren in 1875 in Arles, in het zuiden van Frankrijk. Haar leeftijd is grondig geverifieerd aan de hand van geboorteakten, huwelijksdocumenten, volkstellingsregisters en historische foto’s. Demografen en historici bevestigden haar leeftijd, waarna ze ook officieel werd erkend door Guinness World Records. Tot op vandaag is zij de enige persoon van wie onomstotelijk vaststaat dat ze ouder werd dan 119 jaar.
Getuige van een ongekende geschiedenis
Het leven van Jeanne Calment overspant een haast onvoorstelbaar stuk wereldgeschiedenis. Ze maakte de opkomst mee van de gloeilamp en de telefoon, zag de Eiffeltoren verrijzen, leefde door twee wereldoorlogen, maakte de doorbraak van de auto en het begin van het internettijdperk mee, en was tijdgenoot van onder meer de moord op Franz Ferdinand, meerdere Amerikaanse presidenten en de opkomst van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging.
Geen rustig leven op hoge leeftijd
Zelfs op hoge leeftijd bleef Calment opvallend actief. Ze fietste nog tot diep in haar negentiger jaren en op haar 100ste verjaardag wandelde ze door heel Arles om persoonlijk iedereen te bedanken die haar felicitaties had gestuurd. Haar eet- en leefgewoonten weken bovendien sterk af van het klassieke beeld van een “gezonde” levensstijl. Ze at wekelijks bijna een kilo chocolade, nam steevast een dessert na de maaltijd, rookte sigaretten van haar 21ste tot haar 117de en dronk af en toe een glas portwijn. Op haar 120ste reageerde ze daar met haar typische droogheid op tegenover journalisten van Prospect Magazine: “Ik zie slecht, ik hoor slecht, ik voel niets, maar alles is prima.”
Humor als levenshouding
Jeanne Calment schreef haar lange leven zelf toe aan eenvoudige principes: in beweging blijven, haar geest scherp houden en vooral het leven met humor benaderen. Zelfs in haar laatste jaren bleef ze geestig. Zo grapte ze ooit dat ze “maar één rimpel had en daarop zat”. Die combinatie van relativering en levenslust maakte haar tot een fascinerend studieobject, ook lang na haar overlijden.
Het mogelijke geheim achter haar ouderdom
Wat verklaarde nu écht haar uitzonderlijke levensduur? Volgens Jean-Marie Robin, medisch onderzoeker en coauteur van een biografie over Calment samen met haar arts, lag de sleutel niet in voeding of gewoonten, maar in haar mentale ingesteldheid. In The New York Times verklaarde hij: “Ik denk dat ze iemand was die, constitutioneel en biologisch gezien, immuun was voor stress.” Hij voegde daaraan toe dat Calment zelf ooit zei: “Als je er niets aan kunt doen, maak je dan geen zorgen.”
Stressvrij leven als rode draad
Volgens Robin was die stressbestendigheid cruciaal. Haar rustige, relativerende kijk op het leven zou haar lichaam beschermd hebben tegen de schadelijke effecten van langdurige spanning. Niet haar chocolade, sigaretten of wijn waren doorslaggevend, maar haar vermogen om problemen los te laten. Zo blijft Jeanne Calment niet alleen een statistisch wonder, maar ook een levend — en lachend — bewijs dat levenshouding minstens even belangrijk kan zijn als levensstijl.
(Afbeelding: screen grab Youtube)