Artsen hebben een waarschuwing afgegeven nu een studie heeft aangetoond dat zelfs matig alcoholgebruik het risico op het ontwikkelen van dementie later in het leven kan verhogen. Sommige eerdere onderzoeken suggereerden dat licht tot matig drinken juist beschermend zou kunnen zijn, maar deze nieuwere studie weerlegt dat idee.
In het verleden is er gesproken over een zogenoemde ‘J-curve’, wat inhoudt dat mensen die niet drinken en zwaar drinkende mensen een hoger risico hebben op dementie dan licht tot matige drinkers. Dat suggereerde dat er mogelijk een beschermend effect van gematigde alcoholconsumptie zou zijn.
Wat wordt verstaan onder ‘matig drinken’?
Matig drinken wordt vaak gedefinieerd als ongeveer 14 eenheden alcohol per week. Dit komt neer op ongeveer één standaardglas alcohol per dag voor vrouwen en twee voor mannen, volgens de Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
Sommige studies koppelden lage alcoholconsumptie aan vermeende gezondheidsvoordelen — zoals de gedachte dat een glas rode wijn per dag het cholesterol kan verbeteren — maar de nieuwe studie stelt dat er geen hoeveelheid alcohol is die veilig kan worden genoemd voor het risico op dementie specifiek.
Hoe de studie werd uitgevoerd
Onderzoekers gebruikten gegevens uit de UK Biobank van bijna 314.000 Britse drinkende volwassenen die tussen 2006 en 2010 nog geen dementie hadden. Gedurende die jaren gaven zij informatie over hun drinkgewoonten, en onderzoekers volgden hen tot 2021 om te zien wie uiteindelijk dementie ontwikkelde.
Een belangrijke bevinding van de studie was het fenomeen dat men ‘abstinent bias’ noemde: mensen die eerst dronken maar stopten vanwege gezondheidsproblemen werden beschouwd als niet-drinkers. Dat maakte eerdere studies onbetrouwbaar en kan de J-curve-bevindingen hebben verklaard. De onderzoekers concludeerden dat er geen veilig niveau van alcoholconsumptie is als het gaat om het risico op dementie — ook licht of matig drinken biedt geen bescherming.
Wat experts zeggen over alcohol en de hersenen
Neurologe Clifford Segil, DO, benadrukte dat alcohol een depressivum voor het centrale zenuwstelsel is en kan leiden tot hersenen-atrofie (afname van hersenvolume) — een probleem dat vaak geassocieerd wordt met dementie. Psychiater Ozan Toy waarschuwde dat alcohol negatieve effecten kan hebben op de hippocampus, het hersengebied dat belangrijk is voor geheugen en leren. Alcohol kan de groei van nieuwe neuronen remmen en de aanmaak van het belangrijke vitamine B1 (thiamine) verminderen, wat essentieel is voor geheugen en cognitie.
Context uit ander onderzoek
Hoewel sommige oudere studies suggereerden dat matig drinken mogelijk minder risico zou geven dan geen alcohol, laten recente grootschalige genetische analyses zien dat elk glas alcohol het risico op dementie kan verhogen, zonder bewijs voor een beschermend effect van lage consumptie. Het verband tussen alcohol en dementie is complex, maar het huidige bewijs wijst erop dat zelfs lichte of matige alcoholconsumptie invloed kan hebben op je hersengezondheid. Het vermijden of verminderen van alcohol kan daarom een rol spelen bij preventieve strategieën tegen dementie.
(Bron: UNILAD – Afbeelding: Unsplash)