Een team wetenschappers waarschuwt dat een bepaalde slaapgewoonte — die ongeveer twee procent van de oudere volwassenen treft — een vroeg waarschuwingssignaal voor dementie kan zijn. Onderzoekers van het Seoul National University Bundang Hospital hebben de slaapstoornis Isolated REM Sleep Behaviour Disorder (iRBD) geïdentificeerd als een mogelijke factor bij het later ontwikkelen van dementie.
Wat is iRBD?
iRBD is een aandoening waarbij iemand tijdens de REM-slaap (Rapid Eye Movement) — de fase waarin je droomt — lichamelijke bewegingen en geluid maakt die horen bij de droom. Normaal zijn de arm- en beenspieren tijdens deze slaapfase verlamd. Maar bij iRBD gebeurt dat niet, waardoor mensen kunnen schreeuwen, lachen, trappen of zelfs uit bed springen terwijl ze dromen. Dit maakt iRBD gevaarlijk voor de persoon zelf én voor hun bedpartner, omdat er onbedoeld getrapt of geslagen kan worden.
Studie toont cognitieve achteruitgang
In het onderzoek werden 162 mensen met iRBD gevolgd en ondergingen zij 318 neuropsychologische tests. De resultaten lieten zien dat deze groep een geleidelijke afname vertoonde in aandacht, werkgeheugen en geheugenfuncties. De gemiddelde leeftijd van mensen met iRBD was 65 jaar, en zij werden gemiddeld meer dan zeven jaar gevolgd terwijl hun cognitieve vaardigheden achteruit gingen.
Verschil tussen mannen en vrouwen
De studie vond ook verschillen tussen de geslachten: mannen met iRBD vertoonden betere statistische tekenen van cognitieve achteruitgang dan vrouwen, die relatief meer weerbaarheid toonden tegen geheugen- en aandachtsverlies.
Link met neurodegeneratieve ziekten
Eerdere onderzoeken tonen aan dat iRBD vaak jaren vóór het begin van neurodegeneratieve ziektebeelden optreedt. Bijvoorbeeld:
- Bij ongeveer 50 % van de mensen met Parkinson komt iRBD voor.
- Ongeveer 80 % van de mensen met Lewy body-dementie heeft iRBD.
- Bij bijna alle mensen met multiple system atrophy (MSA) is iRBD aanwezig.
Gezien dit verband kan iRBD een van de vroegste signalen zijn dat iemand later een neurodegeneratieve aandoening krijgt, waaronder vormen van dementie.
Waarom bewustzijn belangrijk is
Veel mensen weten niet dat ze iRBD hebben omdat de symptomen zich voordoen tijdens de slaap. Partners of familieleden zijn daarom vaak de eersten die opmerken dat iemand:
- luid praat, schreeuwt of lacht tijdens het slapen
- onverwacht trapt, slaat of uit bed springt
- verwondingen oploopt zonder duidelijke verklaring
Bewustzijn van dit gedrag kan helpen om vroeg te herkennen dat er mogelijk een dementie-gerelateerd risico bestaat — wat belangrijk kan zijn voor vroege diagnose en beter beheer van de gezondheid op lange termijn.
(Bron: LADBible – Afbeelding: Freepik)