Er bestaat een eenvoudige test die je zelf kunt doen om te beoordelen of je cognitieve functie nog op peil is — en als dat niet zo is, heeft een arts ook tips gegeven over hoe je je hersengezondheid kunt verbeteren. Tegenwoordig kan het gevoel dat je al na 40 seconden al afgeleid bent, of dat je een film niet kunt kijken zonder voortdurend op je telefoon te scrollen, al een teken zijn dat er iets niet helemaal goed gaat met je aandacht en geheugen.
Zo werkt de 60-seconden-test
Orthopedisch chirurg Dr. Matthew Motisi D.O. van Baptist Health Orthopedic Care in Miami legt uit (aan Prevention) dat je alleen een potlood en papier nodig hebt om de test uit te voeren.
- Kies een grote categorie die veel items bevat — bijvoorbeeld dieren, films of groenten.
- Zet een timer op 60 seconden.
- Schrijf binnen die minuut zo veel mogelijk woorden op die onder die categorie vallen. Bijvoorbeeld bij dieren: varken, nijlpaard, neushoorn, hond, kat, muis… en ga zo door.
- Als de minuut voorbij is, moet je stoppen met schrijven — geen extra woorden meer toevoegen.
Wat het resultaat betekent
Volgens Dr. Motisi zou je lijst minstens 15 items moeten bevatten — maar idealiter meer dan 21. Als je moeite had om meer dan 21 woorden op te schrijven, is dat nog geen reden om in paniek te raken, maar artsen beschouwen het wel als een mogelijke vroege indicatie van cognitieve achteruitgang. Cognitieve achteruitgang kan in sommige gevallen leiden tot ‘mild cognitive impairment’ (mild cognitief verlies), wat gezien wordt als een tussenstadium tussen normale denkvaardigheden en ziekten zoals dementie.
Andere signalen van mogelijke cognitieve achteruitgang kunnen zijn: vaker dingen vergeten, afspraken vergeten, gedachtes verliezen, moeite met gesprekken volgen, problemen met taal of beslissingen nemen, en slechtere beoordelingsvaardigheden. Dr. Motisi benadrukt echter dat af en toe een naam vergeten of je telefoon kwijt zijn niet per se betekent dat er iets mis is — de hersenen veranderen gewoon enigszins met de leeftijd, en deze kleine problemen betekenen niet automatisch een ziekte.
Hoe je je hersengezondheid kunt verbeteren
Als je je zorgen maakt, zijn er volgens de arts een aantal stappen die kunnen helpen: stoppen met roken, minder lang achter elkaar zitten, vaker sociale contacten onderhouden, gesprekken voeren, meer fruit en groenten eten, regelmatig bewegen en aandacht besteden aan ademhalingsoefeningen. Als je echt ongerust bent, is het ook verstandig om met een arts te praten en eventuele zorgen te bespreken.
(Bron: UNILAD – Afbeelding: Freepik)