Een recent onderzoek heeft aangetoond dat een groot deel van de kankergevallen wereldwijd voorkombaar zou zijn, vooral door aanpassingen in leefstijl en blootstelling aan bepaalde risico’s. Hoewel kanker vaak een van de belangrijkste doodsoorzaken blijft, blijkt uit de studie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat bijna vier op de tien nieuwe kankergevallen in 2022 (ongeveer 37 %) te koppelen zijn aan oorzaken die vermijdbaar zijn.
Roken is de grootste vermijdbare oorzaak
Uit het onderzoek bleek dat tabaksgebruik de grootste veroorzaker van voorkombare kankergevallen is, en verantwoordelijk is voor ongeveer 15 % van alle nieuwe gevallen wereldwijd. Tabak blijft daarmee de grootste levensstijlfactor waar je zelf invloed op kunt uitoefenen om je risico te verlagen.
Dat volgt op andere redenen die voorkomen kunnen worden, zoals:
- Infecties — ongeveer 10 % van de gevallen, waaronder infecties zoals HPV die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken.
- Alcoholconsumptie — goed voor ongeveer 3 % van de nieuwe gevallen.
- Andere factoren zoals een hoge body-mass index, fysieke inactiviteit, luchtvervuiling, blootstelling aan ultraviolette straling en andere leefstijlfactoren speelden ook een rol.
Verschillen tussen mannen en vrouwen
De studie vond dat het aandeel voorkombare kankergevallen verschilt tussen mannen en vrouwen: bij mannen was ongeveer 45 % van de gevallen voorkombaar, terwijl dat bij vrouwen rond de 30 % lag. Bij mannen draagt roken bijvoorbeeld veel bij aan kanker, terwijl bij vrouwen infecties zoals HPV het grootste aandeel hadden als voorkombare risicofactor. Veel van de voorkombare kankers zijn vormen zoals longkanker, maagkanker en baarmoederhalskanker, die vaak gelinkt zijn aan roken, infecties of andere beïnvloedbare factoren zoals luchtvervuiling en leefstijl. (lees verder onder de afbeelding)
Wat kun je zelf doen om het risico te verlagen?
Hoewel sommige oorzaken zoals genetische aanleg of leeftijd niet te veranderen zijn, zijn veel van de grootste risicofactoren wel aan te pakken door levensstijlkeuzes. Volgens experts helpt het om:
- Niet te roken of zo snel mogelijk te stoppen.
- Overmatig alcoholgebruik te beperken of te vermijden.
- Een gezond gewicht te behouden en regelmatig te bewegen.
- Bescherming tegen overmatige zonneblootstelling te gebruiken om huidkanker te voorkomen.
- Vaccinaties te nemen (zoals HPV-vaccinaties) om bepaalde infecties en de daarmee samenhangende kankers te voorkomen.
Door deze aanpassingen kan het risico op veelvoorkomende kankersoorten aanzienlijk worden verlaagd — wat de wereldwijde last van de ziekte kan verminderen.
LEES OOK:
(Bron: UNILAD – Afbeeldingen: Freepik)