Moet België opnieuw denken aan de dienstplicht? Wat lange tijd een afgesloten hoofdstuk leek, duikt opnieuw op in gesprekken binnen Defensie. De reden is duidelijk: het leger staat voor een enorme groeitaak. Tegen 2040 wil België het aantal militairen optrekken van ongeveer 30.000 naar 72.000. Dat betekent meer dan een verdubbeling van het personeelsbestand — een ambitie die meteen de vraag oproept waar al die mensen vandaan moeten komen.
“Geen enkel scenario uitgesloten”
Volgens luitenant-generaal Thierry Esser, personeelsdirecteur bij Defensie, mag in zo’n context geen enkel scenario uitgesloten worden. Hij pleit ervoor om het debat over de dienstplicht opnieuw open te voeren. “Het is een zekerheid dat er moet nagedacht worden over de mogelijkheid,” stelt hij. Die redenering past volgens hem bij de militaire logica: altijd vooruitdenken en ook voorbereid zijn op het slechtste geval.
Vrijwillige instroom
Toch is een herinvoering van de dienstplicht niet het uitgangspunt. Defensie zet in eerste instantie volop in op vrijwillige instroom. Het beroep moet aantrekkelijker worden met betere arbeidsvoorwaarden, modern materiaal en meer doorgroeimogelijkheden. Dat is volgens Esser duidelijk “plan A”. Pas als die aanpak onvoldoende blijkt, kan een verplichte dienst als “plan B” op tafel komen. De dienstplicht fungeert dus eerder als vangnet dan als doel.
Politieke keuze
België staat bovendien niet alleen met deze oefening. In verschillende Europese landen wordt opnieuw nagedacht over personeelssterkte en paraatheid, onder invloed van de gespannen geopolitieke situatie. Veiligheid en defensie zijn opnieuw prioriteiten geworden. Of de dienstplicht effectief terugkeert, blijft uiteindelijk een politieke keuze. Voorlopig houdt het kabinet van minister van Defensie Theo Francken de deur dicht: het staat niet in het regeerakkoord. Maar het feit dat het debat opnieuw leeft, toont hoe sterk de veiligheidscontext veranderd is.
(Afbeelding: Unsplash)