De coronapandemie heeft wereldwijd een ongeziene impact gehad. In korte tijd zagen landen zich genoodzaakt drastische maatregelen te nemen, waaronder langdurige lockdowns, om hun bevolking te beschermen. Officieel kostte Covid-19 meer dan zeven miljoen mensen het leven, en het virus circuleert nog steeds. Nieuwe varianten blijven opduiken en zorgen regelmatig voor bezorgdheid over de gevolgen voor de volksgezondheid en de economie. Toch waarschuwen wetenschappers dat Covid-19 mogelijk niet de grootste pandemische dreiging van deze eeuw zal blijken.
Een nog gevaarlijker pandemie?
Epidemioloog Michael T. Osterholm stelt dat de wereld zich moet voorbereiden op een mogelijke uitbraak die nog ernstiger kan zijn dan Covid-19. In een boek dat hij samen schreef met auteur Mark Olshaker beschrijft hij een hypothetisch maar volgens hem realistisch scenario van een toekomstige pandemie. Hij vergelijkt zo’n uitbraak met “een biologische bom” die wereldwijd kan ontploffen.
Pandemieën zijn geen uitzondering
Historische gegevens tonen volgens onderzoekers aan dat grote ziekte-uitbraken regelmatig voorkomen. In een analyse van de voorbije vier eeuwen bleek dat de langste periode zonder een epidemie die minstens 10.000 slachtoffers maakte slechts vier jaar bedroeg, namelijk tussen 1670 en 1673. Dat suggereert dat grote epidemieën geen zeldzame gebeurtenissen zijn, maar eerder een terugkerend patroon in de menselijke geschiedenis.
Miljoenen onbekende virussen
Onderzoekers schatten dat er ongeveer 1,7 miljoen virussen bestaan die zoogdieren en vogels kunnen besmetten en die nog niet zijn ontdekt. Van die virussen zou naar schatting ongeveer 40 procent ook op mensen kunnen overspringen.
Om de risico’s beter te begrijpen voerde een internationaal team van wetenschappers uitgebreide computersimulaties uit. In die modellen werden honderdduizenden mogelijke pandemieën nagebootst, waarbij factoren zoals bevolkingsgroei, internationale mobiliteit en medische voorbereiding werden meegenomen.
De resultaten tonen aan dat:
- de jaarlijkse kans op een pandemie met een impact vergelijkbaar met Covid-19 tussen ongeveer 2,5 en 3,3 procent ligt;
- wanneer die kans wordt opgeteld over een mensenleven, de kans dat iemand zo’n pandemie meemaakt kan oplopen tot ongeveer 78 procent;
- zelfs in een zeer optimistisch scenario (ongeveer 0,5 procent per jaar) blijft de kans nog 31 procent, terwijl die in een pessimistisch scenario kan stijgen tot 92 procent.
Mogelijk is de volgende al begonnen
Volgens Amesh Adalja, onderzoeker bij het Johns Hopkins Center for Health Security, kan het zelfs zijn dat een nieuwe pandemie al in een vroeg stadium aanwezig is zonder dat we dat meteen opmerken. “We weten simpelweg niet waar of wanneer de volgende pandemie zal ontstaan,” waarschuwde hij.
Beter voorbereid zijn
De hoop is dat de wereld sinds de gebeurtenissen van 2020 beter gewapend is tegen nieuwe uitbraken. Er wordt geïnvesteerd in snellere vaccinontwikkeling, betere systemen om nieuwe ziekteverwekkers te detecteren en nauwere internationale samenwerking.
Toch blijft de boodschap van veel experts dezelfde: de kans dat we tijdens ons leven opnieuw met een wereldwijde pandemie geconfronteerd worden, is aanzienlijk. Daarom is voorbereiding volgens hen cruciaal om de impact van een volgende uitbraak te beperken.
(Bron: LADBible – Afbeelding: Unsplash)