Er bestaat een plek op aarde waar de komende 100.000 jaar geen mens meer zal komen. Het gaat om de ondergrondse opslagfaciliteit Onkalo in Finland — een wereldprimeur op het vlak van nucleaire afvalopslag.
Om die tijdsspanne te begrijpen: 100.000 jaar geleden leefden wolharige mammoeten nog tijdens de ijstijd en zetten de eerste mensen hun migraties voort onder extreme omstandigheden. Hoe de wereld er over 100.000 jaar uitziet, weet niemand — mogelijk bestaat de mensheid dan zelfs niet meer.
Duurzame oplossing voor nucleair afval
Finland krijgt internationaal lof voor deze aanpak en wordt vaak gezien als een voorbeeld voor andere landen. De faciliteit werd ontwikkeld door Posiva en ligt vlak bij de Olkiluoto kerncentrale. BBC-journalist Erika Benke beschreef haar bezoek als indrukwekkend en licht beangstigend…
“Een rondleiding door Onkalo, dat bijna 450 meter onder de grond ligt, om de tunnels te zien die in het levende gesteente zijn gehouwen om sterk radioactief afval 100.000 jaar op te slaan, maakt me ineens zenuwachtig.” Sinds vorig jaar werd de site definitief afgesloten en begint de lange periode waarin niemand de opslagplaats nog zal betreden. (lees verder onder de afbeelding)
437 meter onder de grond
De installatie bevindt zich diep onder de aarde. “Het duurt 15 minuten om naar het servicegebied van Onkalo te rijden, dat 437 meter onder de grond ligt.” Een tunnel van ongeveer 4,5 kilometer slingert naar beneden, met verkeersborden en markeringen die aangeven hoe diep men zich bevindt. De doorgang is smal en biedt slechts plaats aan één voertuig tegelijk.
Robots nemen het over
De opslag gebeurt volledig gecontroleerd en grotendeels geautomatiseerd. “Wanneer het gebruikte nucleaire afval hier begint te worden opgeslagen, zullen de containers via deze lift naar een depotsluis worden gebracht, waar ze door robots naar verticale opslaggaten worden verplaatst – hun uiteindelijke rustplaatsen.” De tunnels zelf zijn ruw en natuurlijk: donkere gangen met ongelijke, soms modderige vloeren en glinsterende rotswanden.
Een afgesloten toekomst
Eens het systeem operationeel is, blijven de tunnels voor duizenden generaties gesloten. Wat er zich diep onder de grond afspeelt, zal daarna grotendeels een mysterie blijven — mogelijk langer dan de menselijke beschaving zelf zal bestaan. Hieronder kun je een video over de site bekijken: