Infectiologe Erika Vlieghe kijkt met grote bezorgdheid naar de nieuwe ebola-uitbraak in Centraal-Afrika. Dat zei ze bij Radio 1. In de Democratische Republiek Congo en Oeganda zijn al tientallen mensen overleden en volgens gezondheidsinstanties gaat het om een ernstige situatie. Het Instituut voor Tropische Geneeskunde bevestigt dat er een ebola-uitbraak is in DR Congo en Oeganda, met risicogebieden in onder meer de provincie Ituri en meldingen in Oeganda.
Via Wanda, de reisgeneeskundige website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde, wordt reizigers aangeraden om de situatie goed op te volgen. Ebola is een zeldzame, maar zeer ernstige virale ziekte. Vooral hulpverleners en familieleden van patiënten lopen een groot risico, terwijl het risico voor gewone toeristen doorgaans laag blijft.
Waarom Erika Vlieghe bezorgd is
Vlieghe, die bij een eerdere uitbraak ebolacoördinator was voor België, noemt de huidige situatie zorgwekkend door een combinatie van factoren. Het zou gaan om een zeldzame variant waar weinig ervaring mee is op het vlak van vaccins en behandelingen. Ook de regio waar de uitbraak plaatsvindt, maakt de bestrijding moeilijker.
Het oosten van Congo is al langer een onrustig gebied, met veiligheidsproblemen en moeilijke toegang tot gezondheidszorg. Dat bemoeilijkt snelle opsporing, isolatie en behandeling van besmette personen. Het Rode Kruis noemt de situatie complex en wijst erop dat er voor deze variant geen goedgekeurd vaccin of specifieke behandeling beschikbaar is. Daar komt bij dat de uitbraak vermoedelijk al langer aan de gang is en zich niet langer beperkt tot één land. Ook Oeganda wordt genoemd, wat de vrees voor verdere regionale verspreiding vergroot.
Geen paniek aan de grens
Volgens Vlieghe is het niet verstandig om zomaar grenzen te sluiten of vluchten te schrappen. Uit eerdere ebola-uitbraken is gebleken dat zulke maatregelen vaak weinig helpen en soms zelfs contraproductief kunnen werken.
Wel vindt ze dat reizigers duidelijk gewaarschuwd en geïnformeerd moeten worden. Luchthavens en luchtvaartmaatschappijen hebben na vorige uitbraken procedures uitgewerkt. Die moeten volgens haar opnieuw actief worden ingezet, zodat mensen weten wanneer ze naar of uit een risicogebied reizen en wat er moet gebeuren als iemand ziek wordt.
Voor mensen die naar de getroffen regio willen reizen om in de zorg te werken, zoals geneeskundestudenten of verpleegkundigen in opleiding, raadt Vlieghe extra voorzichtigheid aan. Volgens haar is dit geen ideaal moment om een eerste stage te lopen in het oosten van Congo of het westen van Oeganda.
Welke symptomen veroorzaakt ebola?
Ebola kan zich na besmetting ontwikkelen na een incubatietijd van 2 tot 21 dagen. De ziekte begint vaak met koorts, hoofdpijn, spierpijn en extreme vermoeidheid. Daarna kunnen braken, diarree en in sommige gevallen bloedingen optreden.
Het virus verspreidt zich niet via de lucht, maar via rechtstreeks contact met lichaamsvloeistoffen van besmette personen of besmet materiaal. Ook contact met besmette dieren, zoals vleermuizen of apen, kan een risico vormen. Muggen dragen ebola niet over.
Volgens Vlieghe blijft ebola een bijzonder agressief virus. Gemiddeld overlijdt ongeveer één op de twee patiënten. Net daarom is snelle detectie, isolatie en bescherming van zorgverleners cruciaal om de uitbraak onder controle te krijgen. (bron: Radio 1 – afbeelding: Freepik)
