Voor het eerst vaccin ontwikkeld met AI: wat kan het én is het veilig?

Onderzoekers van de universiteit van Cambridge hebben voor het eerst een belangrijk onderdeel van een vaccin volledig met artificiële intelligentie laten ontwerpen en daarna op mensen getest. Het gaat om een experimenteel vaccin tegen sarbecovirussen, de virusgroep waartoe onder meer SARS-CoV-2 en SARS behoren. In een eerste studie met 39 gezonde vrijwilligers bleek het vaccin veilig en zonder ernstige bijwerkingen.

Het grote verschil met klassieke vaccins zit in de aanpak. Meestal wordt een vaccin ontwikkeld op basis van een concrete virusvariant die al circuleert. Dit nieuwe vaccin gebruikt een door AI ontworpen “superantigeen” dat het immuunsysteem breder moet trainen tegen meerdere verwante virussen.

Wat zijn de eerste resultaten?

Volgens professor Jonathan Heeney is het doel om niet langer telkens achter nieuwe varianten aan te lopen. De onderzoekers willen vaccins maken die bescherming kunnen bieden tegen virussen van vandaag én tegen mogelijke toekomstige uitbraken. Daarmee zou de voorbereiding op pandemieën fundamenteel kunnen veranderen.

De eerste resultaten zijn voorzichtig positief. Het vaccin wekte immuunreacties op tegen SARS-CoV-2, SARS en verwante vleermuisvirussen die mogelijk ooit van dier op mens kunnen overspringen. Toch benadrukken de onderzoekers dat het onderzoek nog in een vroege fase zit.

Volgende studie

Een volgende studie met ongeveer 200 deelnemers moet meer duidelijkheid geven over hoe sterk het vaccin het immuunsysteem traint. Intussen werkt het Cambridge-team ook aan soortgelijke vaccins tegen onder meer griep en ebola. De belofte is groot, maar voorlopig blijft het vooral een veelbelovende eerste stap. (bron: Het Nieuwsblad – afbeelding: Freepik)