De Nederlandse bezwaren zijn reëel, maar betekenen nog niet dat het Belgische wegenvignet automatisch wordt tegengehouden. Vlaanderen, Wallonië en Brussel bereikten deze zomer een akkoord over een gezamenlijk digitaal vignet, dat normaal vanaf 1 mei 2027 moet gelden op gewestwegen en snelwegen.
Zowel Belgische als buitenlandse bestuurders met voertuigen tot 3,5 ton vallen onder het systeem. Afhankelijk van de uitstootklasse zou een jaarvignet momenteel 90, 100 of 125 euro kosten, terwijl er ook goedkopere formules voor kortere periodes komen. De definitieve regelgeving moet wel nog volledig worden goedgekeurd en uitgewerkt.
Extra kost voor Nederlandse chauffeurs
In Nederland wordt vooral in de grensprovincies met argusogen naar die plannen gekeken. Noord-Brabant, Limburg en Zeeland vrezen dat inwoners die regelmatig naar België rijden plots met een stevige extra kost worden geconfronteerd. Dat gaat niet alleen over toeristen, maar ook over grensarbeiders, studenten en mensen die over de grens winkelen of familie bezoeken. De provincie Zeeland liet eerder al weten “onaangenaam verrast” te zijn door de Belgische plannen en trok samen met Noord-Brabant en Limburg aan de bel bij de Nederlandse minister van Infrastructuur en Waterstaat.
Europese recht
Het grootste gevaar voor het Belgische systeem ligt mogelijk echter niet bij het politieke protest, maar bij het Europese recht. België wil het vignet laten betalen door iedereen die van de betrokken wegen gebruikmaakt, ongeacht de nationaliteit. Tegelijk willen de gewesten vermijden dat Belgische automobilisten uiteindelijk fors meer belastingen betalen. Vlaanderen koppelt de invoering daarom aan een hervorming van de jaarlijkse verkeersbelasting en spreekt over globale budgetneutraliteit. Precies daar wordt juridisch nauwkeurig naar gekeken, want een regeling die eigen inwoners feitelijk compenseert terwijl buitenlanders de volledige kost dragen, kan als indirecte discriminatie worden beschouwd.
Precedent in Duitsland
Nederland kan daarbij verwijzen naar een belangrijk precedent. Duitsland wilde enkele jaren geleden eveneens een wegenheffing invoeren voor personenwagens, terwijl Duitse autobezitters tegelijk via hun motorrijtuigenbelasting zouden worden gecompenseerd. Het Europese Hof van Justitie zette daar in 2019 een streep door. Volgens het Hof kwam de economische last daardoor in werkelijkheid vrijwel uitsluitend bij bestuurders uit andere EU-lidstaten terecht. De combinatie van de Duitse tol en de belastingverlaging was daarom strijdig met onder meer het Europese verbod op discriminatie naar nationaliteit. Nederland schaarde zich destijds bovendien achter de procedure tegen Duitsland.
Of België hetzelfde lot wacht, staat voorlopig allerminst vast. De drie gewesten zijn zich bewust van dat Duitse arrest en voeren volgens de Waalse regering technische en juridische gesprekken, ook met Europese diensten, om het systeem conform de EU-regels te maken. Het Belgische uitgangspunt is dat buitenlanders en Belgen volgens dezelfde tariefregels betalen, terwijl eventuele aanpassingen aan de verkeersbelasting niet noodzakelijk betekenen dat iedere Belgische automobilist exact voor het vignet wordt gecompenseerd. Het Nederlandse verzet kan dus nog voor politieke en juridische druk zorgen, maar van een definitief geblokkeerd wegenvignet is momenteel geen sprake. (afbeelding: Magnific)
VOLGTIP!
Zin in nog meer van onze virale en exclusieve content. Word dan snel (gratis) lid van onze nieuwe Facebookgroep. Via deze link geniet je meteen van alle leuke content van Mancho. Tot gauw!