Weermodellen zien opvallende verandering boven Noordpool: krijgen we al vroeg winterweer in België?

Krijgen we deze winter eindelijk nog eens een flinke portie sneeuw en vrieskou? Nieuwe berekeningen van het Europese weercentrum ECMWF tonen een opmerkelijke ontwikkeling boven de Noordpool. De zogenaamde poolwervel, die een belangrijke invloed kan hebben op het winterweer in Europa, dreigt begin november opvallend sterk te verzwakken. Volgens weerexpert Reinout van den Born van Weerverteller zou dat zelfs tot een uitzonderlijk vroege verstoring kunnen leiden. En de gevolgen daarvan zouden we mogelijk pas weken later in België voelen.

Poolwervel dreigt bijna volledig stil te vallen

Normaal wordt de poolwervel in oktober en november steeds krachtiger. Hoog boven het noordpoolgebied, op ongeveer 30 kilometer hoogte, draaien dan sterke westenwinden rond. Maar dit jaar loopt die ontwikkeling mogelijk helemaal anders. Volgens de ECMWF-berekeningen van 25 oktober kunnen die winden begin november afnemen van ruim 20 meter per seconde tot amper enkele meters per seconde. Een krachtig hogedrukgebied tussen Scandinavië en het Oeralgebergte speelt daarbij een belangrijke rol. Dat kan de luchtstroming hoog boven de Noordpool stevig verstoren.

Mogelijk een uitzonderlijk vroeg weerfenomeen

Sommige berekeningen gaan zelfs nog een stap verder. Daarin draaien de westenwinden tijdelijk om en worden het oostenwinden. Als die omkering aan specifieke voorwaarden voldoet, spreken meteorologen van een grote plotselinge opwarming van de stratosfeer, ook bekend als een sudden stratospheric warming of SSW.

Mocht dat al begin november gebeuren, dan zou het volgens Weerverteller de vroegste gebeurtenis van dat type in de beschikbare meetreeks zijn. Maar zover is het nog niet: een forse verzwakking lijkt waarschijnlijker dan een volledige omkering van de wind. De weermodellen zijn het over dat laatste nog niet eens.

Waarom dit ook voor België belangrijk kan worden

Een verstoorde poolwervel kan de kans vergroten dat koude lucht vanuit het hoge noorden naar Europa stroomt. Dat gebeurt niet meteen: het kan enkele weken duren voordat veranderingen op grote hoogte het weer dichter bij de grond beïnvloeden. Daardoor zou een verstoring begin november eventueel pas later die maand of in december gevolgen kunnen hebben.

De winter van 2025-2026 toont waarom meteorologen dit nauwlettend volgen. Eind november 2025 raakte de poolwervel eveneens verstoord, waarna Nederland begin januari 2026 een sneeuwrijke periode beleefde. Een rechtstreeks oorzakelijk verband tussen die twee gebeurtenissen is echter niet bewezen.

Krijgen we dan een koude decembermaand?

Voorlopig is het veel te vroeg om daar conclusies uit te trekken. De Europese berekeningen laten namelijk ook zien dat de poolwervel zich vanaf half november weer kan herstellen. Bovendien leidt zelfs een zware verstoring niet automatisch tot sneeuw of vrieskou in België. Alles hangt af van de ligging van hogedrukgebieden en de richting waarin de koude lucht uiteindelijk uitstroomt. Die kan net zo goed Noord-Amerika of Azië treffen.

De belangrijkste conclusie is dat de kans op een bijzondere ontwikkeling boven de Noordpool toeneemt, maar dat een vroege winterinval in België absoluut nog niet vaststaat. De komende modelberekeningen moeten duidelijk maken of de verstoring werkelijk doorzet. (afbeelding: Magnific)

Mancho is nu ook op Threads!

Volg ons voor opvallend nieuws, showbizz en verhalen. Praat mee over de onderwerpen die jou bezighouden. Klik hier om Mancho te volgen op Threads. Tot gauw!